Ne işe yarar?
Fren pedalına bastığınızda ayağınızın kuvveti hidrolik sıvıyla tekerleklere taşınır. Sıvı sıkıştırılamaz; pedaldaki hareket olduğu gibi kaliper pistonuna gider ve balatayı diske bastırır. ABS ve ESP de aynı sıvıyı, kendi pompası ve valfleriyle kullanır.
Bu sıvının bir özelliği var: havadaki nemi çeker. Nem hortumların gözeneklerinden, depo kapağından, keçelerden yavaş yavaş içeri girer. Sudaki nem sıvının kaynama noktasını düşürür ve sistemin içindeki metal parçaları paslandırır.
Ne zaman?
Volkswagen Türkiye'nin bakım kapsamları belgesine göre fren hidroliği ilk kez trafiğe çıkıştan üç yıl sonra, sonrasında iki yılda bir değişir. Belge ayrıca her bakımda seviye ve nem kontrolü yapılmasını ister.
Nem, test cihazıyla ölçülür. Ölçüm kötü çıkarsa süre dolmadan da değişir; süre dolduysa ölçüm iyi çıksa bile planı uygularız, çünkü depodan alınan örnek kaliperdeki sıvının durumunu tam göstermez.
Trafiğe çıkıştan itibaren yıl. İlk değişim üçüncü yılda, sonra iki yılda bir. Kaynak: Volkswagen Türkiye bakım kapsamları belgesi.
Ağır kullanım koşulları
Üretici planı normal kullanım içindir. Şu koşullarda bu kalem daha erken yıpranır:
- Sıcak iklimde uzun inişler; yayla ve dağ yolları.
- Yoğun dur kalk.
- Nemli hava; deniz kıyısı.
- Römork ve tam yük.
- Pist günü ya da sert kullanım.
İhmal edilirse ne olur?
Nemli hidrolik sıcakta kaynar. Kaynayan sıvının içinde buhar kabarcığı oluşur; buhar sıkıştırılabilir. Pedala basarsınız, pedal dibe gider, araç durmaz. Bu durum çoğu zaman uzun bir inişin sonunda, frenler en sıcakken ortaya çıkar.
Uzun vadede nem içeriden paslandırır: kaliper pistonları, ana merkez, ABS ünitesinin valfleri. ABS ünitesi, hidrolik değişiminin yanında çok büyük bir kalemdir.
Serviste nasıl yapılır?
- Depodaki eski sıvı çekilir, depo temizlenir, yeni sıvı konur.
- Basınçlı dolum cihazı depoya bağlanır; sistem cihazla beslenir.
- Her tekerlekte hava alma rakoru sırayla açılır, temiz sıvı gelene kadar akıtılır.
- Manuel araçta debriyaj hidroliği aynı depodan besleniyorsa o hat da değiştirilir.
- Gerekiyorsa ABS pompası teşhis cihazıyla çalıştırılarak ünite içindeki sıvı da yenilenir.
- Seviye ayarlanır, pedal sertliği ve sızıntı kontrol edilir.
Nelere dikkat etmeli?
- Aracın istediği sınıf deponun kapağında yazar. Farklı sınıf ya da silikon esaslı sıvı karıştırılmaz.
- Açılmış şişede bekleyen hidrolik nem çekmiştir; kullanılmaz.
- Hidrolik boyayı söker. Damlayan yer hemen suyla yıkanır.
- Seviye düşüyorsa üstüne ekleyip geçmeyin. Ya balata incelmiştir ya da kaçak vardır.
Sık sorulan sorular
Fren hidroliği değişmezse ne olur?
Nem arttıkça kaynama noktası düşer. Frenler çok ısındığında pedal süngerleşir ya da dibe gider. Uzun vadede sistem içeriden paslanır.
Az kullanıyorum, yine de değişmeli mi?
Evet. Bu kalem süreye bağlıdır. Hidrolik, araç dursa da nem çeker.
Fren hidroliği azalırsa ne olur?
Seviye uyarısı yanar. Sebep çoğunlukla incelen balatadır; piston dışarı çıktıkça depodaki seviye düşer. Hızlı düşüş kaçak işaretidir ve beklenmez.
DOT 4 ne demek?
Hidroliğin kaynama noktası ve akışkanlık sınıfıdır. Aracınızın istediği sınıf depo kapağında ve kullanım kılavuzunda yazar; onu kullanın.
Kaynaklar
- Volkswagen Türkiye, “Volkswagen Bakım Kapsamları” (PDF) Üretici belgesi
Rakamlar bu belgelerden alınmıştır ve genel satırlardır; aracınıza ait bağlayıcı plan servis kitapçığınızdır. Üretici eğitim belgeleri üçüncü taraf sunucularda barınmaktadır. ABD kayıtları ABD pazarındaki araçları kapsar.