Ne işe yarar?
Klima ısıyı kabinden alıp dışarı atar. Kompresör gazı sıkıştırır; gaz öndeki kondenserde ısısını havaya verip sıvılaşır; torpidonun arkasındaki evaporatörde genleşip soğur ve kabin havasını soğutur. Aynı gaz bu devrede döner durur.
Gazın içinde kompresörü yağlayan özel bir yağ dolaşır. Gaz kaçtığında yağ da onunla birlikte eksilir. Kompresörü öldüren şey çoğu zaman gazsızlık değil, yağsızlıktır.
Araçlarda iki tür gaz kullanılır: eski araçlarda R134a, yeni nesil araçlarda R1234yf. İkisi birbirinin yerine doldurulmaz; her birinin dolum cihazı ayrıdır. Aracınızdaki tür, motor bölmesindeki klima etiketinde yazar.
Ne zaman?
Klima gazı dolumu için elimizde kaynaklı bir aralık yok ve Volkswagen Türkiye'nin bakım kapsamları belgesinde klimaya ait kalem olarak polen filtresi geçiyor. Aracınızın planı için servis kitapçığına bakın.
Sağlam bir devrede gaz azalmaz. Bu yüzden “her yaz gaz bastırmak” doğru bir bakım değildir. Şu durumlarda klimaya baktırın:
- Üflenen hava eskisi kadar soğuk değilse ya da soğuması uzun sürüyorsa.
- Klima açıldığında motor bölmesinden uğultu ya da tıkırtı geliyorsa.
- Kabinde küf ya da rutubet kokusu varsa.
- Cam buğusu klimayla çözülmüyorsa.
- Yaz başlamadan önce; sorun sıcağın ortasında çıkmasın diye.
Ağır kullanım koşulları
Üretici planı normal kullanım içindir. Şu koşullarda bu kalem daha erken yıpranır:
- Sıcak iklim; kompresör uzun süre tam yükte çalışır.
- Böcek, yaprak ve tozla kaplanmış kondenser; ısı atılamaz, basınç yükselir.
- Kışın klimayı hiç çalıştırmamak; keçeler kurur, gaz kaçırmaya başlar.
- Tıkalı polen filtresi; evaporatör üzerinde hava akmaz, buzlanır.
İhmal edilirse ne olur?
Gazı azalmış klimayı çalıştırmaya devam etmek kompresörü yağsız çalıştırır. Kompresör dağılırsa içinden kopan metal parçacıklar devrenin tamamına yayılır. O zaman yalnız kompresör değil; kondenser, kurutucu ve genleşme valfi de değişir, hatlar yıkanır.
Nemli evaporatörde bakteri ve küf ürer. Koku rahatsız eder, hassas kişilerde solunum şikâyeti yapar.
Serviste nasıl yapılır?
- Menfezden çıkan hava sıcaklığı ve devre basınçları ölçülür.
- Kondenser yüzeyi, fanlar ve kompresör kayışı kontrol edilir.
- Gaz, cihazla geri alınır ve tartılır; eksik miktar kaçağın büyüklüğü hakkında fikir verir.
- Sistem vakuma alınır ve vakumu tutup tutmadığı izlenir. Tutmuyorsa kaçak, boya ya da dedektörle aranır.
- Kaçak giderildikten sonra etikette yazan miktarda gaz ve gerekli yağ doldurulur.
- Performans yeniden ölçülür; evaporatör temizliği ve polen filtresi değerlendirilir.
Nelere dikkat etmeli?
- Kaçak bulunmadan yapılan dolum, bir sonraki dolumu satın almaktır. Kaçan gaz çevreye de zararlıdır.
- Gaz miktarı tartıyla doldurulur. “Biraz basalım” diye bir ölçü yoktur; fazla gaz da soğutmayı düşürür.
- Klimayı kışın da ara sıra çalıştırın. Buğuyu en hızlı klima çözer, keçeler de yağlanmış olur.
- Varışa az kala klimayı kapatıp fanı açık bırakmak evaporatörü kurutur, koku oluşumunu azaltır.
Sık sorulan sorular
Klima gazının bittiği nasıl anlaşılır?
Hava soğutmaz ya da geç soğutur; bazı araçlarda kompresör kendini korumak için hiç devreye girmez. Kesin teşhis basınç ölçümü ve gazın tartılmasıyla konur.
Klima gazı her yıl doldurulmalı mı?
Hayır. Kapalı devrede gaz tükenmez. Her yıl eksiliyorsa kaçak vardır ve bulunmalıdır.
Klima kokuyor, gaz mı bitmiş?
Koku gazdan değil, evaporatördeki nemden ve kirlenmiş polen filtresinden gelir. Evaporatör temizliği ve filtre değişimi gerekir.
R134a yerine R1234yf doldurulur mu?
Hayır. Sistem hangi gaz için üretildiyse o gaz doldurulur. Tür, motor bölmesindeki etikette yazar.
Kaynaklar
- Volkswagen Türkiye, “Volkswagen Bakım Kapsamları” (PDF) Üretici belgesi
Rakamlar bu belgelerden alınmıştır ve genel satırlardır; aracınıza ait bağlayıcı plan servis kitapçığınızdır. Üretici eğitim belgeleri üçüncü taraf sunucularda barınmaktadır. ABD kayıtları ABD pazarındaki araçları kapsar.