Ne işe yarar?
Buji, sıkıştırılmış hava ve yakıt karışımını ateşleyen kıvılcımı üretir. Turbo benzinli motorda silindir içi basınç yüksektir; kıvılcımın bu basınçta atlayabilmesi için bobin daha yüksek gerilim üretmek zorundadır.
Bujinin elektrotları her ateşlemede bir miktar aşınır, aradaki boşluk büyür. Boşluk büyüdükçe bobinin işi zorlaşır. Bu yüzden buji ile bobinin ömrü birbirine bağlıdır.
Ne zaman?
Volkswagen Türkiye'nin bakım kapsamları belgesi bujileri benzinli araçlarda 60.000 / 90.000 / 120.000 km bakım satırlarına yazar; bazı modeller için 30.000 km notu vardır. Aralık motordan motora değiştiği için aracınıza ait satıra servis kitapçığından bakılır.
Bujinin tırnak aralığı ve ısı değeri de motora özeldir. Bu değerler için kaynak olarak üretici servis verisini kullanırız; burada rakam yazmıyoruz.
Buji bu üç satırdan birinde değişir; hangisi olduğu motora göre servis kitapçığında yazar. Bazı modellerde 30.000 km. Kaynak: Volkswagen Türkiye bakım kapsamları belgesi.
Ağır kullanım koşulları
Üretici planı normal kullanım içindir. Şu koşullarda bu kalem daha erken yıpranır:
- Güç artıran yazılım. Artan silindir basıncı bujiyi daha çok zorlar.
- Sürekli kısa mesafe; buji kendi kendini temizleyecek sıcaklığa çıkamaz, kurum tutar.
- Kalitesiz yakıt.
- Yağ tüketen motor; yanma odasına giren yağ bujide tortu bırakır.
İhmal edilirse ne olur?
Aşınmış buji önce soğuk çalıştırmada ve yük altında tekletir. Ateşlenemeyen karışım yanmadan egzoza gider; katalizörün içinde yanar ve onu aşırı ısıtır. Tekleme sürerken yol yapmak katalizöre zarar verir.
Büyümüş elektrot boşluğu bobini sürekli yüksek gerilimde çalıştırır. Bobin arızalarının bir bölümünün arkasında zamanında değişmemiş buji vardır.
Serviste nasıl yapılır?
- Motor soğukken çalışılır; sıcak alüminyum kapakta buji dişi zarar görebilir.
- Bobinler sökülür, buji kuyuları basınçlı havayla temizlenir ki içine kir düşmesin.
- Eski bujiler çıkarılır ve tek tek incelenir. Renk ve tortu, o silindirin nasıl yandığını gösterir.
- Motorun parça numarasına ait yeni bujiler elle yerine oturtulur, tork anahtarıyla sıkılır.
- Bobinlerin lastik ağızları ve soketleri kontrol edilir, yerine takılır.
- Arıza kayıtları okunur, tekleme sayaçlarına bakılır.
Nelere dikkat etmeli?
- Bujiler takım hâlinde değişir. Tek buji değiştirmek silindirler arasında fark yaratır.
- Buji kuyusunda yağ varsa kapak contası ya da kuyu keçesi sızdırıyordur; buji değişimiyle birlikte ele alınır.
- Çıkan bujilerden biri diğerlerinden farklı görünüyorsa o silindire ayrıca bakılır: enjektör, bobin, kompresyon.
- Bobinleri her buji değişiminde yenilemek şart değildir; çatlak, yanık izi ya da arıza kaydı varsa değişir.
Sık sorulan sorular
Buji ile bobin birlikte mi değişir?
Şart değil. Buji planlı bir bakım kalemidir; bobin arızalandığında ya da gözle hasar görüldüğünde değişir. Bujiyi zamanında değiştirmek bobinin ömrünü uzatır.
Buji değişmezse ne olur?
Tekleme, çekiş düşüklüğü ve tüketim artışı başlar. Teklemeyle yol yapmak katalizörü ısıtır ve bobini yorar.
İridyum buji takarsam daha uzun gider mi?
Buji tipini biz seçmiyoruz, motorun parça listesi seçiyor. Üreticinin o motor için öngördüğü buji takılır; aralık da ona göre belirlenmiştir.
Dizel araçta buji var mı?
Dizelde ateşleme bujisi yoktur, kızdırma bujisi vardır ve planlı bir değişim kalemi değildir. Arıza verdiğinde değişir.
Kaynaklar
- Volkswagen Türkiye, “Volkswagen Bakım Kapsamları” (PDF) Üretici belgesi
Rakamlar bu belgelerden alınmıştır ve genel satırlardır; aracınıza ait bağlayıcı plan servis kitapçığınızdır. Üretici eğitim belgeleri üçüncü taraf sunucularda barınmaktadır. ABD kayıtları ABD pazarındaki araçları kapsar.