Ne işe yarar?
Manuel şanzımanda yağ, dişlileri, rulmanları ve senkromeçleri yağlar; diferansiyel de aynı yağın içinde çalışır. Yağın kayganlığı senkromeçlerin doğru çalışması için ayarlanmıştır. Fazla kaygan yağ vitesi kaçırtır, yetersiz yağ dişliyi aşındırır.
Tork konvertörlü otomatikte yağ ayrıca gücü taşır ve vites değişimini sağlayan hidrolik sıvıdır. Çift kavramalı şanzımanın durumu farklıdır; onu DSG yağı sayfasında anlattık.
Ne zaman?
Bu iki şanzıman tipi için elimizde aralık veren bir üretici kaynağı yok. Bu yüzden rakam yazmıyoruz: üretici bakım planına göre değişir, aracınıza ait satır servis kitapçığında yazar.
Birçok manuel şanzımanda yağ için planlı bir değişim satırı bulunmaz; halk arasında buna “ömürlük yağ” denir. Bu, üreticinin normal kullanım için değişim öngörmediğini söyler. Şu durumlarda yağın durumuna yine de bakılır:
- Şanzıman gövdesinde ya da aks keçelerinde sızıntı varsa.
- Debriyaj, aks ya da keçe işi için şanzıman açıldıysa.
- Vites geçişleri, özellikle soğukta, belirgin biçimde sertleştiyse.
- Araç ağır yük, römork ya da sıcak iklimde uzun süre zorlanarak kullanıldıysa.
Ağır kullanım koşulları
Üretici planı normal kullanım içindir. Şu koşullarda bu kalem daha erken yıpranır:
- Römork çekmek, sürekli tam yük.
- Sıcak iklimde uzun rampalar.
- Su baskını ya da derin sudan geçiş; havalandırmadan içeri su girebilir.
- Tork artıran yazılım.
İhmal edilirse ne olur?
Sızıntıyla azalan yağ, rulmanları ve üst sıradaki dişlileri yağsız bırakır. Önce uğultu başlar, sonra vitesler zorlaşır. Bu noktada yağ eklemek sesi kesmez; rulman zarar görmüştür.
Kirlenmiş yağ senkromeçlerin çalışmasını bozar. Vitese geçerken hırıltı ya da direnç bunun işaretidir.
Serviste nasıl yapılır?
- Araç lifte alınır; gövde, tapalar ve aks keçeleri sızıntı için incelenir.
- Dolum tapasından seviye kontrol edilir.
- Değişim yapılacaksa yağ ılıkken boşaltılır; tapadaki mıknatısta biriken metal incelenir.
- Şanzıman koduna ait yağ, üreticinin öngördüğü miktarda doldurulur.
- Tapalar yeni contayla torklanır, deneme sürüşü yapılır.
Nelere dikkat etmeli?
- Önce dolum tapası açılır, sonra boşaltma tapası. Dolum tapası açılmıyorsa yağı boşaltmış ama dolduramamış olursunuz.
- Şanzıman yağında “hepsi aynı” diye bir şey yok. Yanlış yağ senkromeçleri bozar.
- Mıknatıstaki ince gri çamur normaldir. İri talaş ya da parça varsa şanzıman ayrıca değerlendirilir.
- Tork konvertörlü otomatikte seviye, DSG'de olduğu gibi belirli yağ sıcaklığında ayarlanır.
Sık sorulan sorular
Şanzıman yağı değişir mi?
Şanzıman tipine bağlı. DSG'nin yağlı kavramalı tiplerinde üretici planında değişim vardır. Manuel şanzımanda çoğu planda satır yoktur; yine de sızıntı ve seviye her bakımda kontrol edilir.
Şanzıman yağı azalırsa ne olur?
Rulman ve dişliler yağsız kalır; uğultu, zor vites ve ileride şanzıman onarımı. Yerde yağ damlası ya da gövdede ıslaklık görürseniz baktırın.
Şanzıman yağı nasıl kontrol edilir?
Çoğu modern şanzımanda çubuk yoktur. Araç liftte, düz konumdayken dolum tapasından bakılır; bazı tiplerde yağ sıcaklığı cihazla izlenir.
Kaç kilometrede değişir?
Üretici bakım planına göre. Bu sayfada rakam vermiyoruz çünkü elimizde bu şanzıman tipleri için kaynaklı bir aralık yok; servis kitapçığınıza bakın.
Kaynaklar
- Volkswagen Türkiye, “Volkswagen Bakım Kapsamları” (PDF) Üretici belgesi
Rakamlar bu belgelerden alınmıştır ve genel satırlardır; aracınıza ait bağlayıcı plan servis kitapçığınızdır. Üretici eğitim belgeleri üçüncü taraf sunucularda barınmaktadır. ABD kayıtları ABD pazarındaki araçları kapsar.