Ne işe yarar?
Triger kayışı, krank milinin dönüşünü eksantrik millerine aktarır. Pistonların ve supapların birbirine çarpmadan, doğru anda hareket etmesini bu kayış sağlar. Dişli bir kayıştır; kaymaz, ama yaşlanır.
Kayış yalnız eksantrikleri çevirmez. EA288 ailesindeki dizellerde üreticinin eğitim belgesine göre kayış sırasıyla gergiyi, eksantrik dişlisini, yüksek basınç pompasını ve su pompasını tahrik eder. Triger işinde su pompasının birlikte konuşulmasının teknik sebebi budur.
Ne zaman?
Volkswagen Türkiye'nin bakım kapsamları belgesi triger setini bakım kalemi olarak sayar, ancak aralığın ve set içeriğinin araç ve motor tipine göre değiştiğini, servise danışılması gerektiğini söyler. Yani üreticinin kendisi tek rakam vermiyor; biz de vermiyoruz.
Aracınız için doğru aralığı bulmanın yolu: ruhsattaki ya da servis kitapçığındaki motor koduyla üretici bakım planına bakmak. Bize şasi numarasını verirseniz bunu sizin yerinize yaparız.
Önce şunu netleştirmek gerekir: motorunuz kayışlı mı, zincirli mi? Kaynaklara göre EA211 ailesi (1.0, 1.2, 1.4 ve 1.5 TSI'ın yeni nesli) kayışlı, EA111 ailesi (1.2 ve 1.4 TSI'ın eski nesli) ve EA888 (1.8 ve 2.0 TSI) zincirlidir. Ayrıntısı zamanlama zinciri sayfasında.
Üretici belgesi triger setini bu bakım satırlarının ek işleri arasında sayar, ama aralığın motor tipine göre değiştiğini söyler. Kaynak: Volkswagen Türkiye bakım kapsamları belgesi.
Ağır kullanım koşulları
Üretici planı normal kullanım içindir. Şu koşullarda bu kalem daha erken yıpranır:
- Sıcak iklim. Kayış kauçuk esaslıdır; motor bölmesindeki yüksek sıcaklık kauçuğu daha çabuk yaşlandırır.
- Yağ ya da soğutma suyu sızıntısı. Kayışa bulaşan sıvı malzemeyi yumuşatır.
- Uzun süre yatan araç; kayış aynı noktada kıvrık bekler.
- Yoğun dur kalk ve sık marş.
İhmal edilirse ne olur?
Kayış koparsa ya da diş atlarsa supaplar pistonların yolunda açık kalır. Çoğu motorda sonuç eğilmiş supaplar, hasarlı kapak ve bazen delinmiş pistondur. Triger değişimi pahalı bir bakımdır; kopmuş trigerin sonucu ise bakım değil motor onarımıdır.
Kayış kopmadan önce çoğu zaman uyarı vermez. Bu yüzden karar sese ya da görünüşe göre değil, plana göre verilir.
Serviste nasıl yapılır?
- Motor koduna göre üretici prosedürü ve özel sabitleme aparatları hazırlanır.
- Krank ve eksantrikler aparatla sabitlenir; işaret boyasına güvenilerek çalışılmaz.
- Eski kayış, gergi ve avara rulmanları sökülür. Su pompası aynı kayıştan tahrik alıyorsa durumu değerlendirilir.
- Keçelerde yağ sızıntısı varsa kayış takılmadan önce giderilir.
- Yeni set takılır, gergi üreticinin tarif ettiği konuma ayarlanır, cıvatalar torkla ve gerekiyorsa yenisiyle sıkılır.
- Motor elle çevrilerek zamanlama yeniden kontrol edilir, sonra çalıştırılır.
- Değişim tarihi ve kilometresi araca etiketlenir, kayda geçer.
Nelere dikkat etmeli?
- İkinci el araçta trigerin ne zaman değiştiği belgeyle gösterilemiyorsa değişmemiş kabul edin.
- Yalnız kayışı değiştirip eski gergiyi bırakmak yarım iştir. Rulman dağılırsa yeni kayışı da götürür.
- Sabitleme aparatı olmadan yapılan triger işinde zamanlama bir diş kayabilir; motor çalışır ama verimsiz ve arıza kaydıyla çalışır.
- Triger kapağının altında yağ ya da su izi görürseniz beklemeyin.
Sık sorulan sorular
Triger kayışı kaç kilometrede bir değişir?
Motor koduna göre değişir. Üretici belgesi tek rakam vermiyor ve servise danışılmasını istiyor. Şasi numaranızla aracınıza ait aralığa bakıp söyleyebiliriz.
Kilometrem düşük ama araç eski. Değişmeli mi?
Üretici planları kilometre sınırının yanında süre sınırı da koyar. Kayış kullanılmasa da yaşlanır; hangi sınır önce dolarsa o geçerlidir.
Triger kayışı koparsa ne olur?
Çoğu motorda supaplar pistonlara çarpar. Onarım kapak sökümünü, bazen daha fazlasını gerektirir.
Su pompası trigerle birlikte değişmeli mi?
Pompa triger kayışından tahrik alıyorsa aynı sökümle ulaşılır; bu yüzden birlikte değerlendirilir. Üretici belgesi set içeriğinin motor tipine göre değiştiğini söylüyor.
Motorum zincirli mi, kayışlı mı?
Motor ailesine bağlı. Motor sayfalarında her biri için ayrı yazdık.
Kaynaklar
- Volkswagen Türkiye, “Volkswagen Bakım Kapsamları” (PDF) Üretici belgesi
- Wikipedia, “List of Volkswagen Group petrol engines” İkincil kaynak
- Volkswagen Self Study Program 820433, “The EA288 Diesel Engine Family” Üretici eğitim belgesi
Rakamlar bu belgelerden alınmıştır ve genel satırlardır; aracınıza ait bağlayıcı plan servis kitapçığınızdır. Üretici eğitim belgeleri üçüncü taraf sunucularda barınmaktadır. ABD kayıtları ABD pazarındaki araçları kapsar.