Zincirli motorlarda bakım: zincir değişir mi?

Ne işe yarar?

Zamanlama zinciri, triger kayışıyla aynı işi yapar: krankın dönüşünü eksantriklere taşır. Metal olduğu için kauçuk kayış gibi yaşlanmaz. Bunun yerine baklaların pimleri aşındıkça boyu uzar.

Uzamayı hidrolik gergi karşılar. Gergi yağ basıncıyla çalışır ve zinciri kızaklara doğru iter. Zincir çok uzadığında ya da gergi görevini yapamadığında zincir dişli üzerinde atlayabilir.

Ne zaman?

Zincir için bu sayfaya yazabileceğimiz kaynaklı bir kilometre yok. Aracınızın üretici bakım planında ne yazdığına servis kitapçığından bakılır. Uygulamada zincire şu durumlarda bakılır:

• Soğuk motor ilk çalıştığında birkaç saniye süren şakırtı varsa.
• Motor kontrol ünitesinde krank ve eksantrik uyumuyla ilgili kayıt varsa.
• İkinci el araç alınırken; geçmişi belgesiz zincirli motorda ölçüm isteyin.

Hangi motorun zincirli olduğu nesle göre değişir. AUTO BILD'in haberine göre EA111 ailesindeki 1.2 ve 1.4 TSI'larda zincir uzayabiliyor, atlayabiliyor ve motor hasarına yol açabiliyor; belirti soğuk çalıştırmadan sonraki kısa şakırtı. EA888 ailesinde eksantrikler zincirle tahrik edilir; ABD'de 2008–2014 model bazı araçlar için açılan dava, zincir ve gergiye ek garanti veren bir uzlaşmayla sonuçlandı. Bu kayıt ABD pazarındaki araçları kapsar; aynı motor ailesinde konunun belgelendiğini gösterir, sizin aracınızın kapsamda olduğunu göstermez.

Üretici bu konuyu sonraki nesilde ele almış. EA888'in üçüncü nesline ait eğitim belgesine göre zincir gerginliği azaltıldı ve motor kontrol ünitesi krank ile eksantrik sensörlerini karşılaştırarak zincir uzamasını izliyor.

Ağır kullanım koşulları

Üretici planı normal kullanım içindir. Şu koşullarda bu kalem daha erken yıpranır:

• Geciken yağ değişimi. Zincirin pimlerini ve gergiyi koruyan şey temiz yağdır.
• Onaysız ya da yanlış viskozitede yağ.
• Sürekli kısa mesafe; yağ ısınmadan, yakıtla seyrelmiş hâlde çalışır.
• Sıcak iklimde uzun rölanti.

İhmal edilirse ne olur?

Uzamış zincir önce zamanlamayı kaydırır: motor verimsiz çalışır, arıza kaydı verir. Zincir diş atlarsa sonuç kopmuş triger kayışıyla aynıdır; supaplar pistonlara çarpar.

Soğuk çalıştırma şakırtısı dinlenip geçilecek bir ses değildir. Sesin nasıl ayırt edileceğini arıza rehberimiz ototamirservis.com üzerinde anlatıyoruz.

Serviste nasıl yapılır?

1. Arıza kayıtları ve zamanlamayla ilgili ölçüm değerleri teşhis cihazıyla okunur.
2. Motor soğukken çalıştırılarak ses dinlenir.
3. Motorun yapısı izin veriyorsa gergi uzaması kontrol deliğinden gözle ölçülür.
4. Bulgular birlikte değerlendirilir; değişim gerekiyorsa zincir, gergi ve kızaklar set olarak ele alınır.
5. Değişimden sonra zamanlama aparatla doğrulanır ve ölçüm değerleri yeniden okunur.

Nelere dikkat etmeli?

• “Zincirli motor bakım istemez” sözü yanlıştır. Zincirli motor, yağ bakımını aksatmaya kayışlı motordan daha az tahammül eder.
• Yalnız zinciri değiştirip gergiyi ve kızakları bırakmak işi yarım bırakır.
• Ölçüm yapılmadan, yalnız kilometreye bakarak zincir değiştirmek de değiştirmemek de doğru değildir.
• EA888'in üçüncü neslinde su pompası balans milinden bir triger kayışıyla tahrik edilir. Yani zincirli motorda da bir kayış vardır ve ayrıca bakılır.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar