Ne işe yarar?
Dizel motor yanma sırasında kurum üretir. Partikül filtresi (DPF) bu kurumu egzoz gazından süzer ve içinde biriktirir. Filtre dolmaya başladığında motor kontrol ünitesi egzoz sıcaklığını yükseltir ve birikmiş kurumu yakar. Buna rejenerasyon denir.
Üreticinin EA288 eğitim belgesine göre bu motor ailesinde oksidasyon katalizörü ve DPF motora yakın yerleştirilmiştir; EGR ise düşük basınçlıdır, yani egzoz gazı DPF'den sonra alınıp turbodan önce emmeye verilir. Kaynaklara göre büyük araçlarda NOx için AdBlue'lu SCR, küçüklerde NOx depolama katalizörü kullanılır.
Kurum yanar, kül yanmaz. Kül, motor yağının katkılarından gelir ve filtrede kalıcı olarak birikir.
Ne zaman?
DPF için elimizde kaynaklı bir değişim ya da temizlik aralığı yok; aracınızın üretici bakım planı için servis kitapçığına bakın. Filtrenin durumu tahminle değil, teşhis cihazından okunan kurum ve kül değerleriyle, fark basıncıyla izlenir.
Şu durumlarda baktırın:
- Gösterge panelinde partikül filtresi uyarısı yandıysa.
- Rejenerasyon belirtileri çok sıklaştıysa: yüksek rölanti, fanın kontak kapandıktan sonra çalışması, anlık tüketimin artması.
- Yağ seviyesi yükseliyorsa. Yarım kalan rejenerasyonlarda yakıt yağa karışır.
Uyarı yandığında ne yapılacağı kullanım kılavuzunda yazar: çoğunlukla aracı bir süre sabit hızda kullanmanız istenir.
Ağır kullanım koşulları
Üretici planı normal kullanım içindir. Şu koşullarda bu kalem daha erken yıpranır:
- Sürekli kısa mesafe; egzoz rejenerasyon sıcaklığına çıkamaz.
- Rejenerasyon sürerken motoru kapatmak.
- Yoğun trafikte uzun rölanti; sıcak iklimde klima yüküyle birlikte.
- Onaysız motor yağı; fazla kül bırakır.
- Damlatan enjektör, arızalı EGR, yağ yakan motor; fazla kurum üretir.
İhmal edilirse ne olur?
Dolmuş filtre egzozu tıkar. Motor nefes veremez, güç düşer, araç korumaya geçer. Sürüşle yakılamayacak kadar dolmuş filtre serviste cihazla yaktırılır; o da olmazsa sökülüp temizlenir ya da değişir.
Yarım kalan rejenerasyonlar yakıtı yağa karıştırır. Seyrelen yağ yatakları ve turboyu korumaz. Yağ seviyesi çubuğun üst çizgisini geçtiyse beklemeyin.
Serviste nasıl yapılır?
- Arıza kayıtları, kurum ve kül yükü, fark basıncı değerleri okunur.
- Filtreyi dolduran sebep aranır: enjektör, EGR, sensörler, turbo, yağ tüketimi.
- Koşullar uygunsa cihazla servis rejenerasyonu başlatılır.
- Gerekiyorsa filtre sökülerek temizlenir; kül yükü sınırdaysa değişim konuşulur.
- Fark basınç sensörü ve hortumları kontrol edilir.
- İşlemden sonra değerler yeniden okunur, yağ seviyesi ve durumu kontrol edilir.
Nelere dikkat etmeli?
- DPF iptali yapmıyoruz. Emisyon sistemini devre dışı bırakmak mevzuata ve araç muayenesine aykırıdır.
- Filtre sürekli doluyorsa suç filtrede değildir. Sebep bulunmadan temizlenen filtre yine dolar.
- DPF'li araca yalnız kullanım kılavuzundaki onayı taşıyan yağ konur.
- AdBlue'lu araçta depoyu uyarıyı beklemeden doldurun; sıvı bitince araç yeniden çalışmaya izin vermeyebilir.
Sık sorulan sorular
DPF nedir?
Dizel partikül filtresi. Egzozdaki kurumu tutar ve belirli aralıklarla yakarak kendini temizler.
Şehir içinde kullanıyorum, DPF tıkanır mı?
Yalnız kısa mesafe yapan dizelde risk yüksektir. Aracı ara sıra kesintisiz uzun yola çıkarmak filtreye temizlenme fırsatı verir.
Rejenerasyon yaptığını nasıl anlarım?
Rölanti hafif yükselir, anlık tüketim artar, fan çalışır, bazen sıcak bir koku gelir. Bu sırada mümkünse motoru kapatmayın.
DPF temizliği ne zaman gerekir?
Kaynaklı bir aralık yok. Cihazdan okunan dolum değerleri ve fark basıncı gerektirdiğinde yapılır.
Kaynaklar
- Volkswagen Self Study Program 820433, “The EA288 Diesel Engine Family” Üretici eğitim belgesi
- Wikipedia, “List of Volkswagen Group diesel engines” İkincil kaynak
Rakamlar bu belgelerden alınmıştır ve genel satırlardır; aracınıza ait bağlayıcı plan servis kitapçığınızdır. Üretici eğitim belgeleri üçüncü taraf sunucularda barınmaktadır. ABD kayıtları ABD pazarındaki araçları kapsar.